Баллистик ракета нима?
Баллистик ракета — бу йўналтирилган қурол бўлиб, муайян масофага қадар учиб бориши ва ўзидаги юкни (одатда портловчи ёки ядро каллак) нишонга етказиши учун махсус траекторияда ҳаракат қилади. Баллистик ракеталарнинг учиш жараёнида улар биринчи босқичда ракета двигателлари ёрдамида ҳаракатланади, кейин эса Ернинг тортув кучидан таъсирланиб баллистик траекторияда ҳаракатланади.
Баллистик ракеталар турлари
1. Қисқа масофали баллистик ракеталар (SRBM) — 1000 км гача.
2. Ўрта масофали баллистик ракеталар (MRBM) — 1000-3000 км орасида.
3. Узоқ масофали (қитъалараро) баллистик ракеталар (ICBM) — 5500 км ва ундан ортиқ.
Замонавий армияда унинг аҳамияти
Стратегик тийилиш воситаси
Баллистик ракеталар кўпинча стратегик қурол сифатида қўлланилади ва ядро каллаклар билан жиҳозланиб, рақиб давлатларни тийиб туриш воситаси вазифасини бажаради.
Тезкор зарба бериш имконияти
Бундай ракеталар тезкор ишга туширилади ва қисқа вақтда нишонга етиб бориши мумкин. Бу уларнинг замонавий урушда аҳамиятини янада оширади.
Ядро қуроли билан боғлиқлик
Қитъалараро баллистик ракеталар кўп ҳолларда ядро каллаклар билан жиҳозланган бўлиб, улар ядро мувозанати ва халқаро стратегик барқарорликда асосий роль ўйнайди.
Технологик устунлик ва қўрқув омили
Баллистик ракета салоҳиятига эга бўлиш давлатнинг технологик даражаси ва ҳарбий қудратини намоён этади. Бундай ракеталар бошқа давлатлар учун қўрқув омили сифатида хизмат қилади.
Замонавий армияларда қўлланилиши
• АҚШ, Россия, Хитой каби давлатлар қитъалараро баллистик ракеталар билан ўз ядро салоҳиятини қўллаб-қувватлайди.
• Ҳиндистон, Покистон, КХДР, Эрон каби давлатлар ўрта ва қисқа масофали баллистик ракеталар ишлаб чиқариб, ўз минтақавий қудратини мустаҳкамлашга интилмоқда.
Тахдид ва хавотирлар
Баллистик ракеталарнинг тарқалиши халқаро хавфсизликка таҳдид солиши мумкин. Айниқса, агар улар ядро қуроллари билан жиҳозланса ёки ноқонуний режимлар қўлига тушса, бу катта глобал хавфни келтириб чиқаради.
Баллистик ракеталар замонавий армиянинг энг муҳим стратегик қуролларидан бири бўлиб, давлатларнинг ҳарбий қудрати, тийиш сиёсати ва халқаро барқарорликда ўзига хос ўрин тутади. Улардан оқилона ва масъулиятли фойдаланиш инсоният келажаги учун муҳим ҳисобланади.
Абу Муслим
