Исроил давлати 1948 йилда ташкил топган пайтдан бошлаб, Фаластин мусулмонлари ва яқин атрофдаги мусулмон халқлар билан қатор зиддиятларга ва ҳарбий тўқнашувларга киради. Бу зиддиятлар Ислом уламолари ва халқаро ҳуқуқшунослар томонидан зулм ва ишғол сифатида баҳоланади.
Зулмнинг асосий кўринишлари
Ерларни ишғол қилиш
1948 йилдан бошлаб Исроил давлати тарихий Фаластин ерларини босиб олиб, мусулмон аҳолини ўз ватанларидан қувиб чиқара бошлади. Қуддуснинг шарқий қисми, Ғазо сектори ва Ғарбий соҳил ишғол қилинган ҳудудлар қаторидадир.
Масжидул Ақсо ва муқаддас жойларга тажовуз
Масжидул Ақсо мусулмонлар учун учинчи муқаддас масжид ҳисобланади. Исроил полицияси ва ҳарбийлари кўп маротаба мусулмонларнинг Ақсо масжидига киришини чеклаган, ибодат вақтида тажовуз қилиб, намозхонларни ҳибсга олган ва зўравонликка йўл қўйган.
Фаластинликларнинг уйларини бузиш
Исроил маъмурияти томонидан Фаластинликларнинг уйлари «рухсатсиз қурилган» деган баҳона билан йиқитилиб, минглаб оилалар бошпанасиз қолдирилади.
Қаттиқ блокадалар ва иқтисодий зулм
Ғазо сектори 2007 йилдан буён қаттиқ блокада остида. Бу блокада озиқ-овқат, дори-дармон ва бошқа муҳим эҳтиёжларнинг кириб келишини чеклаб, оғир гуманитар кризисни келтириб чиқарган.
Тинч аҳолига қарши ҳарбий амаллар
Исроил ҳаво ва қуруқликдаги ҳарбий операцияларида кўпинча тинч аҳоли ва болалар қурбон бўлади. Халқаро ташкилотлар буни инсон ҳуқуқларини бузиш деб баҳолайди.
Ислом нуқтаи назаридан баҳолаш
Ислом уламолари Исроилнинг бу ҳаракатларини қатъий зулм деб ҳисоблайди. Қуръони Каримда зулм қуйидагича қораланади:
«Зулм қилувчи қавмни Аллоҳ ҳидоят қилмас.»
(Оли Имрон сураси, 86-оят)
«Зулм қилувчиларнинг ёрдами йўқдир.»
(Ҳаж сураси, 45-оят)
Ислом уламолари мусулмонларни зулмга қарши бирлашишга ва қонун доирасида зулмни тўхтатиш учун ҳаракат қилишга чақирганлар.
Оқибатлари
Халқаро миқёсда Исроилнинг бу зулмлари мусулмон жамиятлари ўртасида қаттиқ норозилик келтириб чиқарган.
Яқин Шарқда барқарорликка жиддий таҳдид солиб келмоқда.
Минглаб фаластинликлар бошпанасиз ва ҳуқуқсиз ҳолга тушиб қолмоқда.
Исроилнинг мусулмонларга нисбатан қилинаётган зулми тарихий, сиёсий ва иқтисодий илдизларга эга бўлиб, у халқаро ҳуқуқ меъёрларига ва Ислом таълимотларига зид ҳисобланади. Мусулмонлар бу зулмга қарши тинч йўллар билан ҳаракат қилишлари, бирликда адолат талаб қилиб чиқишлари вожиб.
Ғазо қамали қанча вақтдан бери давом этаяпти?
Ғазо сектори 2007 йилдан буён Исроил ва қисман Миср томонидан қаттиқ қамал остида қолган.
Яъни, 2024 йилда қамал 17 йилдан ортиқ давом этмоқда.
Қамал қандай бошланди?
2006 йилда Ғазо секторида ХАМАС ҳаракати сайловларда ғалаба қозонди.
2007 йилда ХАМАС Ғазода тўлиқ назоратни қўлга олди.
Шунинг ортидан Исроил ҳукумати Ғазони ҳаводан, қуруқликдан ва денгиздан тўлиқ блокада қилди.
Миср томони ҳам кўплаб чегара нуқталарини ёпиб қўйди.
Қамал қандай таъсир қилди?
Иқтисодий ҳалокат: Ғазо аҳолиси озиқ-овқат, дори-дармон, ёқилғи ва қурилиш материалларидан деярли маҳрум бўлди.
Соғлиқни сақлаш инқирози: Дори-дармон ва тиббий ускуналар етишмаслиги сабабли минглаб беморлар зарур даволанишдан маҳрум бўлмоқда.
Энергия танқислиги: Электр энергияси тақчиллиги Ғазода ҳаётни жуда оғир қилиб қўйган. Кўпинча кунига бир неча соатгина электр бўлади.
Олий таълим ва иқтисодий ривожланиш издан чиққан: Ёшлар ишсиз қолган, завод ва корхоналарнинг кўпчилиги ёпилган.
Ғазо аҳли қандай енгди?
Сабр ва матонат: Ғазо халқи қаттиқ қийинчиликларга сабр қилиб, ҳаёт учун курашиб келмоқда.
Туннеллар орқали таъминлаш: Озиқ-овқат ва зарур моллар сўнги йилларда ер ости туннеллари орқали яширинча киритиб турилди.
Халқаро ёрдам: Халқаро гуманитар ташкилотлар орқали ёрдам олиб киришга ҳаракат қилинмоқда.
Ижод ва исломий бирлик: Аҳоли исломий бирликни сақлаб, маданий ва маънавий жиҳатдан мустаҳкам туришга ҳаракат қилмоқда.
Ғазо сектори 2007 йилдан буён — қарийб 17 йилдан ортиқ вақт давомида қамалда яшаяпти.
Қамал Ғазо халқи учун иқтисодий, ижтимоий ва инсонпарварлик инқирозини келтириб чиқарди.
Аммо улар сабр, бирлик ва исломий қадриятларга таяниш орқали бу синовни енгиб келмоқда.
Абу Муслим
