Яҳудийларнинг тарихи ва уларнинг илоҳий кўрсатмаларга муносабати Қуръони Каримда ҳам, Библияда ҳам атрофлича ёритилган. Пайғамбарларни ўлдириш, рисолатни инкор қилиш, Аллоҳнинг йўлидан юрмаслик ва замонавий "қабоҳатлар" (масалан, ҳозиргидек Қуддусдаги гей парадлар) каби ҳолатлар кўпинча яҳудийларнинг муайян хусусиятларини акс эттирувчи мисоллар сифатида келтирилади. Бундай тасвирларнинг Қуръони Каримда аниқ ва кескин ифода топиши, баъзилар томонидан унинг мўъжизакорлигининг бир кўриниши сифатида қаралади.
Қуръони Каримда яҳудийларнинг тасвири
Қуръони Каримда Бани Исроил (Исроил ўғиллари) ҳақида жуда кўп оятлар мавжуд. Уларда уларга берилган неъматлар, пайғамбарлар юборилгани, илоҳий китоблар нозил қилингани ва шу билан бирга, уларнинг бу неъматларга ношукрлик қилишлари, Аллоҳнинг аҳдига хиёнат қилишлари, пайғамбарларга қарши чиқишлари ва ҳатто улардан баъзиларини ўлдиришлари аниқ тасвирланган.
• Пайғамбарларни ўлдириш ва инкор қилиш: Қуръонда яҳудийларнинг кўплаб пайғамбарларни ёлғончига чиқарганликлари ва баъзиларини ўлдирганликлари зикр этилади. Масалан, Бақара сурасининг 61-оятида: "...пайғамбарларни ноҳақдан ўлдирар эдингиз" дейилади. Бу тасвир, уларнинг илоҳий кўрсатмаларга қарши чиқишдаги қатъиятликларини кўрсатади.
• Аҳдга хиёнат: Уларнинг Аллоҳ билан тузган аҳдларини бузишга мойиллиги кўп оятларда таъкидланади. Бу, Қуръоннинг уларнинг табиатини ва тарихий йўлини аниқ тасвирлаётганини кўрсатади.
• Бузғунчилик ва фисқ: Қуръон уларнинг ер юзида фасод тарқатишга бўлган мойиллигини ҳам баён қилади. Бу "қабоҳатлар" (масалан, Қуддусдаги гей парадлар каби) бугунги кундаги баъзи воқеалар орқали бу Қуръоний тасвирнинг ҳаққонийлигини исботловчи далил сифатида кўрилиши мумкин.
Библияда яҳудийларнинг танқиди
Қизиғи шундаки, яҳудийларнинг ўз муқаддас китоби бўлмиш Библияда (Таврот ва Забурда ҳам), айниқса, пайғамбарлик китобларида, Исроил халқининг Аллоҳга осийлик қилганлиги, бутларга сиғинганлиги, пайғамбарларни тингламаганлиги ва аҳдларини бузганлиги кескин танқид қилинади. Масалан, Ишаё пайғамбар китобида, Еремия пайғамбар китобида ва бошқа кўплаб жойларда Исроил халқининг гуноҳлари ва Аллоҳдан юз ўгиришлари ҳақида очиқ-ойдин ёзилган. Бу, Қуръондаги тасвирнинг тарихий ва илоҳий китоблардаги умумий контекстга мос келишини кўрсатади.
Бунинг мўъжизавийлиги нимада?
Қуръоннинг мўъжизавийлиги, баъзилар фикрича, нафақат унинг тил балоғатида ёки илмий мўъжизаларида, балки келажакдаги ҳодисаларни ёки инсон жамоаларининг табиатини аниқ тасвирлаб бера олишида ҳам намоён бўлади.
1. Ғайбдан хабар бериш: Қуръони Карим Муҳаммад пайғамбар (с.а.в.) даврида яшамаган ва ўша пайтда маълум бўлмаган баъзи тарихий фактларни аниқ баён қилган. Яҳудийларнинг келажакдаги феъл-атворлари ва табиатлари ҳақидаги Қуръоний тасвирларнинг замонавий воқеаларда ўз тасдиғини топиши, Қуръоннинг илоҳий манбадан эканининг бир далили сифатида қаралади.
2. Инсон табиатини чуқур тушуниш: Қуръон нафақат яҳудийларнинг, балки умуман инсоннинг табиатини, унинг заиф томонларини, ҳавойи нафсга берилишини, илоҳий кўрсатмаларга қарши чиқишга мойиллигини жуда аниқ тасвирлаб беради. Бу, Қуръоннинг инсон психологиясини ва жамиятларнинг ривожланиш қонуниятларини чуқур билганлигини кўрсатади.
3. Тарихий давомийлик: Қуръоннинг яҳудийлар ҳақидаги баёнотлари, уларнинг Библиядаги ўзлари ҳақидаги тасвирлари билан ҳамоҳанглик касб этиши, илоҳий ваҳийларнинг умумий изчиллигини намоён этади. Бир-биридан мустақил равишда келган бу икки манбада бир халқнинг шу қадар аниқ ва бир хил тасвирланиши, баъзилар учун бунинг мўъжизавийлигига ишорадир.
Хулоса қилиб айтганда, Қуръони Каримда яҳудийларнинг пайғамбарларга қарши чиқишлари, аҳдларини бузишлари ва бошқа салбий хусусиятларининг аниқ ва равшан баён қилиниши, шунингдек, бу тасвирларнинг тарихий воқеалар ва ҳатто Библиядаги айрим маълумотлар билан мувофиқ келиши, Қуръоннинг илоҳий манбадан эканлигига ва унинг мўъжизавийлигига далил сифатида қаралади. Бу, Қуръоннинг нафақат ўтмишни, балки инсониятнинг умумий табиатини ва келажакдаги баъзи ҳолатларни ҳам башорат қилганини кўрсатади.
Абу Муслим
