Исроил-Эрон 12 кунлик уруши бу катта чемпионат олдидан ўтказиладиган "ўртоқлик тўқнашуви" эди. Ҳиндистон-Покистон можароси ҳам шунинг қаторида. Ўртоқлик ўйинлари одатда ким нимага қодирлиги, ўйинларда қандай янги услублар, тактикалардаги трендлар, янги ўйинчи ва тренерлар бир синовдан ўтказилиб, бошқа бари иштирокчилар учун "пилот" проектидек маълумот базаси бўлиб ҳизмат қилади. 

Олдинда катта урушлар кутилган ва кутилмаган жойларда яқин йиллар ичида (2-5 йил, тақрибан, аммо тўсатдан эртага ҳам бошланиши мумкин) кузатилса керак. Ўша уруш иштирокчилар ҳам ўзлари хали аниқ билишмайди, шунчаки тайёргарликни кўра бошлашади. 

Эски тартибот тугаётганда Фукидид омилига катта эшик очилади. “Фукидид тузоғи” деган "қонуниятга" кўра, уни энг умумий шаклда оладиган бўлсак, давлатлар урушни истагани учун эмас, балки урушмай олмаслик ҳолатига тушиб қолишдан келтириб чиқаришади. Бунда Трамп ва бошқаларнинг "тинчликсеварлиги" айнан шу вазиятга эшик очиб беряпти. 

Энг ёмони, унда нафақат "ўртоқлик учрашувида" синалган жанговар технологиялар ва информацион уруш услублари кенг қўлланилади, балки Ғазода жазосиз қолаётган геноцид тажрибаси бошқа жойларда ишга солиниши мумкин. Аввалги ишлаб турган, либерал фалсафага асосланган жаҳон тартиботи ўз кучини йўқотганини ақллар тушунмаса ҳам, Ҳоббс айтган бўри инстинкти аллақачон ҳис қиляпти. НАТО саммити бевосита иштирокчилари жилмайиб ўтириши ва уни кузатаётган давлатлар (демак, билвосита иштирокчилари) сукути бизни алдамаслиги керак. Охирги вақтлардаги кузатилган воқеалар шуни кўрсатди:

Левифан ўлди. Уруш бўрилари уйғонмоқда.

Жамшид Муслимов 

(сиёсий аналитик)